Cốm gói lá sen - Một trong những đặc sảnthơm hương sen tại Hà Nội

Cốm gói lá sen - Một trong những đặc sảnthơm hương sen tại Hà Nội

03-09-2018 84 Comments 289 Views

Có lẽ khí hậu khắc nghiệt đã tập cho người Việt thói quen dùng lá để gói. Không chỉ gói bánh, tấm lá còn để đựng các loại thực phẩm hằng ngày, như bọc xôi, cơm, cá, thịt nướng, làm bao bì cho nem, tré, chả. Những loại lá gói thường có bề mặt to bản, khi xếp gần nhau rồi được phơi vừa héo hoặc trụng nước sôi cho mềm thì khi gói sẽ ít để không khí lọt qua. Vì lý do này mà lá được dùng để gói bánh, gói chả, nem - những môi trường giữ thức ăn cần yếm khí. 

Cốm Hà Nội thơm hương lá sen

Cốm Hà Nội thơm hương lá sen

Trong các loại như lá sen, lá dong, lá chuối còn chứa chất nhóm nhân phenol có tác dụng ức chế vi khuẩn, có bề mặt trơn, ít bám bụi, không giữ nước nên khi dùng chỉ cần rửa sơ rồi lau qua là đảm bảo sạch tươi. Nói về lá gói vị trí hàng đầu thuộc về lá chuối hột và lá chuối sứ vốn rộng, dài, không có nhựa, đủ để người làm bánh thỏa sức sáng tạo mà chiếc lá vẫn ôm trọn lấy chiếc bánh bên trong.

Lá chuối khá giòn nên trước khi trở thành bao bì, người làm bánh phải biết canh chọn lá đúng tuổi, hái về phơi nắng vừa đủ độ héo để lá mềm mà không mất đi màu xanh. Bữa cơm miền quê đôi khi không cần mâm chiếu, chỉ cần ra vườn chặt vài tàu lá chuối, tuốt phần gân lá rồi trải giữa nhà, sau đó bày trên đấy ê hề thức nhắm.

Lá chuối còn dùng để gói xôi, cơm, bọc cá thịt nướng như một thứ bao bì tự nhiên. Nhiều người cho rằng ăn xôi bọc lá chuối vẫn thú vị hơn là kiểu xôi gói trong giấy bóng kính ngày nay. Xôi nóng hòa với hương lá chuối thơm thoảng nhẹ như mềm mại, ngọt bùi hơn.

Ở miền Bắc loại bao bì phổ biến là lá dong, tuy bản nhỏ nhưng mềm hơn, dễ dàng lót khuôn tạo dáng bánh đẹp vuông vức nên được sử dụng nhiều. Bánh gói bằng lá dong non không lẫn màu vàng đất như lá chuối chín, mà đậm màu xanh tươi hơn. Bánh chưng xanh cũng là vì thế.

Bên cạnh lá chuối, lá dong, còn có lá sen tiện dụng và thơm hương không kém. Món ăn làm cho lá sen trờ thành một thứ bao bì thượng hạng chính là cốm làng Vòng.

Cốm vừa bung được đựng ngay trong hai lớp bao bì tự nhiên, đầu tiên là lớp lá ráy xanh giữ cho cốm nguyên vẹn màu ngọc và không bị khô, kế đến là lớp lá sen bọc ngoài mang đến hương thơm thoang thoảng đặc trưng cho món ăn chơi quý phái của đất Hà Thành.

Lá sen gói cốm

Lá sen gói cốm

Bao đời nay vẫn thế, cái duyên của cốm một phần xuất phát từ lá sen. Dù thời đại công nghiệp đến mấy, cốm nếu gói bằng giấy hay bao kiếng vẫn thấy vô duyên. Tấm lá gói làm nên sự tinh tế cho món ăn là vì thế.

Nhưng đâu phải món ăn nào ngày nay cũng còn giữ được cái duyên như cốm làng Vòng. Ở thời đại của bao nylon, tấm lá gói nhiều khi bị xem là lỗi thời, bởi hiếm người bán nào đủ tỉ mỉ để mua lá, lau rửa và cắt rọc thành những miếng lá gói tinh tươm.

Gói xôi giờ bọc trong hai lần vừa giấy vừa bao kính, trông bóng bẩy đấy nhưng dường như cái ngon đã bị kém đi vài phần. Xong bữa ăn lại thấy xác bao nylon vương vãi khắp nơi, trở thành loại chất thải khó phân hủy đầy nguy hại cho môi trường. Hóa ra việc dùng lá gói như thời xưa lại là văn minh vì tính thân thiện với thiên nhiên rõ ràng là hơn hẳn.

Tin Liên Quan