Cách làm lạp xưởng - Món ngon đặc trưng của dân tộc thiểu số Việt Nam

Cách làm lạp xưởng - Món ngon đặc trưng của dân tộc thiểu số Việt Nam

03-09-2018 84 Comments 231 Views

Ẩm thực vào các ngày tết của người Tày, Nùng ở Cao Bằng - Lạng Sơn thường làm món Lạp Xưởng. Mâm cỗ tết thật thịnh soạn với những đồ ăn thức nhắm ngon lành, nhưng lạp xưởng vẫn là món được nhiều người ưa thích.

Đã thành lệ khoảng 28 tháng Chạp dân bản đã rủ nhau mổ lợn. Cứ hai, ba nhà chung nhau đựng một con. Thịt để làm nhân bánh chưng, làm các món kho, nướng, quay, luộc ăn trong mấy ngày tết. Và bao giờ người ta cũng dành ra một ít lòng non, một ít thịt để làm lấy một hai ký lạp xưởng. 

Đặc sản lạp xưởng vùng cao

Đặc sản lạp xưởng vùng cao

Lòng non để làm lạp xưởng phải chọn đoạn lòng đắng vì phần lòng này dai và khá dày làm lạp xưởng mới được. Sau khi tuốt rửa sạch sẽ lại phải bóc, lột bỏ lớp vỏ ngoài của lòng đi, chỉ lấy lớp màng mỏng bên trong. Việc bóc lòng không khó, chỉ cần khéo léo và nhẹ tay một chút. Lòng bóc xong thổi hơi vào cho phồng lên, buộc chặt hai đầu đem để nơi thoáng gió. Khoảng tiếng đồng hồ, bộ lòng se lại, mỏng và dai như nilong. Thế là được phần vò lạp xưởng.

Người ta chọn loại thịt nửa nạt, nửa mỡ thường là thịt vai hay thịt bụng để làm nhân lạp xưởng. Bởi nạt nhiều lạp xưởng sẽ khô, sác, mỡ nhiều, lạp xưởng sẽ nhão, ăn mau ngấy. Thịt được lạng bỏ lớp bì, thái miếng vừa phải, ướp muối mắm, đường, bột ngọt. Và không thể thiếu một ít rượu trắng, một ít nước gừng ướp cùng. Kinh nghiệm của người miền núi là ướp thịt với rượu trắng và nước gừng, lạp xưởng sẽ có mùi thơm rất đặc trưng để được lâu mà không hỏng.

Món ngon lạp xưởng

Món ngon lạp xưởng

Công việc tiếp theo là nhồi lạp xưởng. Với một chiếc phễu, một chiếc đũa, từ từ dồn thịt vào cho đầy phần lòng non đã chuẩn bị lúc nãy. Để dễ làm cứ nhồi được chừng hai ba mươi thì buộc lại thành khúc. Thỉnh thoảng lại lấy kim châm vài chỗ cho khí thoát ra để lạp xưởng khỏi nứt.

Lạp xưởng nhồi xong đem phơi nắng cho khô dần. Hoặc đem hong trên gác bếp. Hơi ấm của bếp lửa sẽ làm lạp xưởng se lại, săn chắc. Lạp xưởng được nắng, được hơi lửa, cứ ánh lên màu đỏ hồng cùa thịt nạc xen những đường vân trắng ngà của thịt mỡ, bóng nhẫy, trông thật hấp dẫn. Ngày 28, 29 làm lạp xưởng thì khoảng mồng 2, mồng 3 tết là ăn được.

Lạp xưởng Thái khoanh dầy vừa phải, chờ cho mỡ trong chảo thật nóng già mới cho vào, đảo lên, rưới thêm ít nước mắm, rắc thêm chút hành tươi. Đĩa lạp xưởng bưng lên thơm phức, mới trông thấy thèm. Cho nên ngày tết dù có bao món ngon, lạp xưởng vẫn là món được mọi người đụng đũa nhiều hơn cả.

Lạp xưởng hấp dẫn

Lạp xưởng hấp dẫn

Có người lại để nguyên cả khúc lạp xưởng đem chiên hoặc hấp trong nồi cơm cho chín sau đó mới thái lát, khi ăn chấm với mắm gừng hoặc muối ớt. Cũng ngon không kém.

Lạp xưởng người Tày, Nùng có mùi của nắng vùng cao, mùi của khói bếp ám vào, thoảng mùi gừng, mùi rượu thơm một cách đặc biệt. Vị dai của lòng, vị ngọt của thịt nạc, vị béo của mỡ hòa quyện với nhau, ăn thật ngon miệng. Nhấp thêm chút rượu nữa thì càng thêm khoái khẩu. Tuy chỉ là một món ăn bình thường nhưng Lạp Xưởng đã góp phần làm cho mâm cỗ tết của người miền núi thêm phần đậm đà giàu hương vị.

Tin Liên Quan